Rola szkoły australijskiej w językowych doświadczeniach Aus­tralijczyków polskiego pochodzenia jest znaczna. Uczono tam wyłącznie po angielsku bez zapewnienia jakichkolwiek lekcji w języku polskim, mogących uzupełnić i poprawić polszczyznę wy­niesioną z domu. Wniosek, jaki się tu nasuwa, pozwala na porów­nanie obecnej dekady w Australii z sytuacją z przełomu wieków w Ameryce. Otóż i tu i tam wyłącznie dom nie wystarcza do zapewnienia polskiego przekazu językowego, zwłaszcza w jego pozaustnych formach. W Stanach Zjednoczonych, według Ga-lusha: „Przekaźnikiem polskości była szkoła parafialna. Stało się tak za przyczyną porozumienia, na temat nieefektywności kształ­cenia w domu, osiągniętego w 1900 roku przez katolickich przy­wódców Polonii. Według oświadczenia wydawcy wychodzącego w Minneapolis »Słońca« rodzice »pracują i nie mają czasu, by dać swym dzieciom odpowiednio polskie i religijne wykształcenie«. Polscy księża oraz przywódcy świeccy zobowiązali wówczas swoich parafian i zwolenników do zwiększenia wydatków na szkoły i ich personel, a imigranci zareagowali powszechną hojnością". Kli­mat społeczny dzisiejszej Australii pozwala na postawienie tezy, iż najlepszym sposobem opanowania języka etnicznego przez dzieci jest wprowadzenie go do zakresu przedmiotów nauczanych w australijskich szkołach. Przekazywanie przez szkoły monojęzycznych wartości ideolo­gicznych przeważających w społeczeństwie australijskim, przy jednoczesnym braku w nich języka polskiego, wpływa znacząco również na skłonność autorów badanych tu pamiętników do zaniechania rodzimego języka. Dotychczasowe założenia na temat organizacji szkoły i zachowań uczniów nie są więc kwestionowa­ne, a implicite zakłada się, że język angielski jest i powinien być jedynym językiem wykładowym w szkole, jedynym językiem, którym porozumiewają się uczniowie nawet na szkolnym boisku oraz jedynym językiem ogółu australijskiego społeczeństwa. Największy nacisk kładzie się więc na znajomość angielskiego jako podstawy dla postępów w nauce oraz dla społecznego i ekonomicz­nego awansu. W większości wypadków etniczne pochodzenie ję­zykowe polsko-australijskich dzieci jest lekceważone, a szkoła przypuszcza, iż będą one mogły uczyć się po angielsku w ten sam sposób jak inne, pochodzące z angielskojęzycznych domów, dzieci. Nawet po wprowadzeniu Programu Oświatowego dla Dzieci Imigrantów postawy nauczycieli i sam proces organizacji specjalnych klas angielskich wykazał jasno, że znajomość innego języka uważana jest nadal za edukacyjne utrudnienie.