Za jeden z najbardziej fundamentalnych składników systemu ideologicznego grupy uznać należy wartości podstawowe. Stano­wią one rdzeń systemu ideologicznego i służą do identyfikacji wartości będących symbolami grup i ich członków. Niektóre z wartości podstawowych, takie jak język czy normy społeczne, nie wchodzą zwykle w zakres aktualnego, ideologicznego systemu danej grupy. Jednakże, uzyskawszy raz już status wartości podsta­wowych, nabywają znaczenia ideologicznego dla wszystkich jej członków. Odrzucenie wartości podstawowych niesie z sobą groźbę wykluczenia z grupy, a jednostka obarczona tego typu dewiacją sa­ma wchodzi wkrótce w stan uniemożliwiający kontynuację uczest­nictwa. Wartości podstawowe wymagają — w przyjętym tu sy­stemie teoretycznym — szczególnej uwagi ze względu na podtrzy­mywanie niezbędnej więzi pomiędzy kulturowym i społecznym systemem grupy; przy jej braku obu systemom groziłby ostatecz­ny rozkład. Właśnie dzięki wartościom podstawowym, takim jak etniczność, wyznanie, dziedzina nauki lub inna wspólna cecha kulturowa, możemy wyróżnić poszczególne grupy społeczne.