A A A

Wpływ rodziny na przekazywanie i rozwój kultury

Bardzo ważnym grupowym systemem spo­łecznym w życiu autorów pamiętników jest rodzina. Ponieważ reprezentuje ona pierwotny system grupowy o zazwyczaj bliskich i stałych stosunkach, rodzinę rozpatruje się jako czynnik wywie­rający przemożny wpływ na przekazywanie i rozwój kultury. Istotne jest zatem zdobycie wiedzy o podtrzymywanych wśród australijskich Polaków wzorach życia rodzinnego oraz o sposo­bach, w jakich młoda generacja, w większości urodzona i wy­chowana w Australii, ocenia rodzinne więzi. Dla zorientowania się w sytuacji rodzinnej piszących posłużono się informacjami zawartymi głównie w załączonych dodatkowo kwestionariuszach. Dane dotyczące każdego z uczestników znaleźć można w zestawieniu konkretnych faktów biograficznych. Prawie wszyscy respondenci to potomkowie polskich rodziców urodzonych w Polsce przed II wojną światową. Z powodu dużego rozproszenia Polaków w czasie wojny większość rodziców zawarła związki małżeńskie w różnych częściach Europy i przyjechała do Australii w końcu lat czterdziestych i w latach pięćdziesiątych. W konsekwencji wielu autorów oraz ich bracia i siostry urodziło się w Anglii, Niemczech, czy też we Francji. Stopień wykształcenia rodziców jest różny. Więcej niż czwarta część tej grupy nie wyszła poza poziom szkoły podstawowej, nie­mal jedna czwarta uczęszczała do szkoły średniej, a podobna licz­ba ukończyła szkołę średnią. Jedna szós

  • Wprowadzanie anglo - australijskich znajomych do polskich domów

    Jeden ze starszych respondentów, obecnie nauczyciel mający wielu polskojęzycznych przyjaciół, przedstawił opinię ujawniającą sposób, dzięki któremu mógł wprowadzić swych anglo-australijskich znajomych w niektóre aspekty polskiej kultury: „Australijscy przyjaciele, których mamy, potrafią fantastycznie bawić się na polskich imprezach, na które ich zapraszamy. Może jest to manifestacja zewnętrzna, lecz tym niemniej podtrzymują chęć powtórnego w nich uczestnictwa". Interakcja ta stała się możliwa z powodu braku obaw autora wobec aktywizacji obu rodzajów wartości kulturowych: angło-australijskich i polskich. Podobną opinię przedstawia kolejna autorka:„W szkole średniej moją najlepszą przyjaciółką była Australij­ka, uczestnicząca również w działaniach polskiej społeczności. Mo­je koleżanki w klasie uwielbiały słuchać o bardzo dla nich egzo­tycznych, różnorodnych tradycjach podtrzymywanych w moim domu; mogę tu stwierdzić, że kiedy o tych rzeczach mówiłam, nie­które z dziewcząt zazdrościły mi sposobu życia, co czyniło mnie dumną z faktu bycia Polką".

  • Wpływ współmałżonka na zachowanie polskości

    Kilkoro autorów pamiętników, nie mających jeszcze współmałżonków, uznało ważność posiadania polskiego partnera w małżeństwie, jeśli oczywiście chce się utrzymywać kulturę polską jako żywą tradycję. Dwaj z chłopców oświadczyli: „Najlepiej byłoby gdybym poślubił dziewczynę z Polski, bo to ona byłaby bardziej polska. Mógłbym zawsze posługiwać się w domu polskim językiem",oraz „Chciałbym ożenić się z polską dziewczyną i wychować moje dzieci w polskim duchu".

  • Współczynnik humanistyczny w teorii Zanieckiego

    Znaniecki stwierdził, iż wszystkie dane o rzeczywi­stości muszą być rozważane przy użyciu współczynnika humanistycznego, a więc tak jak jawią się one uczestni­kom danej sytuacji społecznej. Przy zastosowaniu tego współ­czynnika intencje, doświadczenia i działania jednostek — jako aktywnych podmiotów — mogą być badane w kontekście ich kulturowej sytuacji i pełnionych ról społecznych, tak jak one same dostrzegają zewnętrzną rzeczywistość. W ten sposób dociekania socjologiczne opierają się na dwóch wewnątrz zależnych zasadach: na tak zwanej "bazie źródłowej" oraz "podstawach teoretycznych".

  • Współodczuwanie bycia innym

    Dla wielu autorów współodczuwanie istoty bycia kimś innym niż anglo-australijska większość miało przełomowe znaczenie w ustanawianiu przyjaźni z innymi „etnikami". Najwyraźniej wi­doczne jest to na przykładzie jednej z dziewcząt: „Nienawidziłam szkoły głównie z powodu bycia niepotrzebną nikomu i nigdzie. Dziewczyny Australijki trzymały się razem, ich rodzice znali się wzajemnie, pracowali w stołówce, razem spędzali wolny czas, a one najczęściej przebywały wzajemnie w swoich domach. Czułam się jak wyrzutek, jak ktoś zakaźnie chory... Nagle zdarzył się cud. Dziewczynka w moim wieku, Nowa Australijka, wprowadziła się do domu, gdzie mieszkaliśmy. Zaprzyjaźniłyśmy się i po niewielkiej namowie zdołałam ją przekonać, by chodziła do tej samej szkoły co ja. Przestałam wówczas odczuwać poprzednie dolegliwości i zaczęłam mojej przyjaciółce pomagać w szkole. Odkąd zaczęłyśmy być razem, inne dzieci przestały się z nas naśmiewać. Wkrótce zaczęłyśmy spędzać razem wspaniałe weekendy, a w końcu zdobyłyśmy do siebie ogromne zaufanie...".

  • Wychowanie wśród Australijczyków

    Respondenci, mieszkający w podmiejskich dzielnicach o wyraźnej przewadze liczebnej Anglo-Australijczyków i uczęszczający do szkół lokalnych, doświadczyli silniejszych związków z członkami grupy dominującej. Efekty lat spędzonych w prawie wyłącznie anglo-australijskiej szkole i dzielnicy najlepiej zostały opisane w zamieszczonym niżej komentarzu. „Zawsze było mi trudniej komunikować się z moimi polskimi rówieśnikami niż australijskimi. Jednym z powodów tego, że mam wielu australijskich kolegów, było prawdopodobnie wycho­wywanie się przede wszystkim wśród Australijczyków, gdyż w środowisku społecznym, w którym mieszkałem, było niewielu imigrantów".

  • Wyjaśnienia istoty faktów kulturowych i wizji rzeczywistości

    Warto dokonać pewnych dodatko­wych wyjaśnień istoty faktów kulturowych oraz wizji rzeczywi­stości, jakiej dostarczają. Fundamentalny aksjomat socjologii hu­manistycznej powiada, że fakty kulturowe mogą być zrozumiane tylko w formach, w jakich jawią się świadomie działającemu podmiotowi. Dopiero potem interesujemy się ostateczną oceną ich słuszności i ważności. Równocześnie każda z działających osób odgrywa rolę obiektu, na który skierowane są działania innych jednostek. W efekcie nie jest więc ona doświadczeniem wyłącznie samej siebie bądź oceną własnego osobowościowego systemu kul­turowego w sposób bezpośredni, lecz również znaczeniem jakie reprezentuje w świadomości innych podmiotów ludzkich, mogą­cych z kolei znaczenie to doświadczać i modyfikować.

  • Wzory życia rodzinnego

    Wzory życia rodzinnego napotkane przez większość imigrantów w Australii różniły się od dotychczas znanych i uznanych za naturalne w Polsce. Przykładowo, rodzina trzypokoleniowa, choć przybiera czasem różnorodne formy, utrzymuje się ciągle wśród dużego odsetka polskiej ludności. Tylko mała liczba rodziców, opisanych przez uczestników kon­kursu, mogła pozwolić sobie na założenie w Australii dużych, rodzinnych gospodarstw domowych. Większość z nich w czasie yojny odłączyła się od reszty członków rodziny i emigrowała jako izolowane rodziny nuklearne bądź bezdzietne małżeństwa. Niemniej jednak w kilku pamiętnikach znajdują się wzmianki o in­nych krewnych żyjących pod wspólnym dachem. Niektóre wy­raźnie wymieniają nawet trzypokoleniowa rodzinę. Niekiedy dziadkowie nawet wówczas, gdy nie mieszkali w tym samym domu, żyli wystarczająco blisko, by utrzymywać z resztą rodziny codzienne kontakty.